پایگاه خبری و تحلیلی اقتصاد و بیمه اخبار ، مجامع و تحلیل بورس ، بانک و بیمه
دکتر امیرحسین خالقی : «نمونه هایی که دخالت دولت در بازار باعث رشد و شکوفایی اقتصادی شده بسیار محدود است، در حالی که تجربیات زیادی وجود دارد که نشان می دهد دخالت دولت در بازار و کنترل عرضه و تقاضا، سطح قیمت ها یا تولید و عرضه محصولات موفق نبوده است. صنعت هند در دهه شصت میلادی، تلاش برزیل برای ایجاد یک بازار فناوری اطلاعات، صنعت خودروسازی در آفریقای جنوبی، صنایع موتوری اندونزی از جمله مواردی هستند که نشان می دهند کمک یا سرمایه گذاری دولت از صنایع خاص موجب پیشرفت و رشد آن صنعت نشده است.
از وزارت صنعت و تجارت ژاپن، MITI، به عنوان یک بخش دولتی که توانسته در اقتصاد، موفق عمل کند یاد می شود. عملکرد دراز مدت این وزارتخانه موفق بوده است، اما این سازمان هم هرجا به سیگنال های بازار توجه کرده توانسته موفق باشد و هرجا که تلاش کرده بدون توجه به بازار صنعت جدیدی را ایجاد کند، در عمل ناموفق بوده است، این نهاد دولتی به عنوان مثال میلیاردها دلار روی راکتورهای واکنش سریع، نسل پنجم میکروپروسسورها، چاه های نفت خودکار و … سرمایه گذاری کرد که همه کاملا شکست خوردند. این نهاد در دهه ۷۰ میلادی در صنایع خودروسازی الکترونیک دخالت کرد. در صنعت خودروسازی تلاش کرد که خودروسازی های کوچک را از صنعت خارج کند یا شرکت سونی را از صادرات ترانزیستور منع کرد. البته ویژگی مثبت، این بود که هم زود متوجه اشتباه خود شد و هم خیلی زود در صدد بررسی و جبران اشتباه بر آمد.
از این مثال ها در کشورهای بلوک غرب بسیار فراوان است. هواپیمای فراصوتی آنگلوفرانس کنکورد و تلویزیون دیجیتال سوئد از این تلاش های ناموفق دخالت دولت ها در فرایند بازار بوده است. حقیقت تلخ این است که در اکثر موارد حاکمان و سیاستمداران تلاشی برای اتخاذ سیاست های مفید و سودمند برای کشور و جامعه نکردند و این تصمیمات در واقع حاصل از زدوبندهای پشت پرده بودند که منفعت گروه یا شرکتی خاص را بر منفعت عمومی ترجیح داده است».
این بخشی از کتاب «در دفاع از سرمایه داری» از یوهان نوربرگ از خوبای هوادار اقتصاد بازار است، در همینجا یک جمله بامزه از اقتصاددانی سوئدی نقل کرده است که «یا یک صنعت خاص سودده است که نیازی به حمایت ندارد یا سودده نیست که لیاقت حمایت را ندارد». بعید است حرفی حسابی تر از گفته این بزرگوار سوئدی بشود زد، والله اعلم.
از این مثال ها در کشورهای بلوک غرب بسیار فراوان است. هواپیمای فراصوتی آنگلوفرانس کنکورد و تلویزیون دیجیتال سوئد از این تلاش های ناموفق دخالت دولت ها در فرایند بازار بوده است. حقیقت تلخ این است که در اکثر موارد حاکمان و سیاستمداران تلاشی برای اتخاذ سیاست های مفید و سودمند برای کشور و جامعه نکردند و این تصمیمات در واقع حاصل از زدوبندهای پشت پرده بودند که منفعت گروه یا شرکتی خاص را بر منفعت عمومی ترجیح داده است».
این بخشی از کتاب «در دفاع از سرمایه داری» از یوهان نوربرگ از خوبای هوادار اقتصاد بازار است، در همینجا یک جمله بامزه از اقتصاددانی سوئدی نقل کرده است که «یا یک صنعت خاص سودده است که نیازی به حمایت ندارد یا سودده نیست که لیاقت حمایت را ندارد». بعید است حرفی حسابی تر از گفته این بزرگوار سوئدی بشود زد، والله اعلم.
