شرکت ملی کشت و صنعت و دامپروری پارس با وجود چالشهایی نظیر خشکسالی، تنشهای گرمایی، افزایش هزینه نهادههای کشاورزی و دامی، قطعیهای مکرر برق و محدودیتهای تأمین آب، توانست سطح قابل توجهی از تولیدات کشاورزی، بذری و دامی کشور را حفظ کرده و نقش خود را در تأمین امنیت غذایی کشور ادامه دهد.
درآمد عملیاتی شرکت در سال مالی 1404 به 13 هزار و 287 میلیارد و 921 میلیون ریال رسید که نسبت به سال قبل 12 درصد افزایش نشان میدهد. با این حال افزایش بهای تمامشده و هزینههای عملیاتی موجب شد سود عملیاتی با افت 35 درصدی به یک هزار و 946 میلیارد و 779 میلیون ریال و سود خالص نیز با کاهش 37 درصدی به یک هزار و 524 میلیارد و 848 میلیون ریال برسد. سود هر سهم شرکت نیز از یک هزار و 739 ریال در سال قبل به یک هزار و 93 ریال کاهش یافت. در مقابل، جمع داراییهای شرکت با رشد 11 درصدی به 25 هزار و 676 میلیارد و 757 میلیون ریال و حقوق صاحبان سهام با افزایش 17 درصدی به 8 هزار و 798 میلیارد و 436 میلیون ریال رسید.
شرکت ملی کشت و صنعت و دامپروری پارس با مالکیت بیش از 18 هزار هکتار زمین کشاورزی و برخورداری از شش واحد زراعی، واحدهای دامپروری، باغات و جنگلکاری، یکی از بزرگترین مجموعههای کشاورزی کشور محسوب میشود. سهامداران عمده شرکت شامل شرکت شهرکهای کشاورزی با 38.13 درصد، شرکت سرمایهگذاری گروه توسعه ملی با 34.06 درصد و شرکت مدیریت طرح و توسعه آینده پویا با 14.37 درصد از سهام هستند که در مجموع بیش از 86 درصد سهام شرکت را در اختیار دارند.
در سال زراعی 1403-1404 مجموع سطح زیر کشت شرکت به 6 هزار و 468 هکتار رسید که 79.9 درصد آن به اراضی آبی و 20.1 درصد به اراضی دیم اختصاص داشت.
مجموع تولید محصولات زراعی شرکت در این دوره به 47 میلیون و 906 هزار و 382 کیلوگرم رسید. در بخش محصولات پاییزه، تولید گندم آبی به 12 میلیون و 158 هزار و 530 کیلوگرم، کلزای آبی به 2 میلیون و 292 هزار و 900 کیلوگرم و جو آبی به 828 هزار و 470 کیلوگرم رسید. همچنین در کشتهای بهاره، تولید ذرت علوفهای کشت اول و دوم در مجموع از 21 میلیون و 262 هزار تن فراتر رفت و تولید ذرت بذری نیز به حدود یک میلیون و 860 هزار کیلوگرم رسید که جایگاه شرکت را به عنوان یکی از مهمترین تولیدکنندگان بذر کشور تثبیت کرد.
واحد فرآوری بذر شرکت نیز عملکرد قابل توجهی داشت و طی سال مورد گزارش بیش از 1.73 میلیون کیلوگرم بذر هیبرید ذرت 704، بیش از 2.21 میلیون کیلوگرم بذر گندم، 85 هزار کیلوگرم بذر سویا و مقادیر قابل توجهی از انواع بذر کلزا، جو و ترتیکاله را فرآوری و آماده عرضه به بازار کرد. این موضوع نقش کلیدی شرکت در تأمین بذرهای استراتژیک کشور را برجسته میسازد.
در بخش باغبانی، توسعه باغات زیتون ادامه یافت و با احداث 11 هکتار باغ جدید، سطح زیر کشت زیتون به 252.5 هکتار رسید. همچنین در سال مالی 1404 حدود 30 هزار کیلوگرم زیتون کنسروی و روغنی تولید شد. سطح باغات بادام نیز به 60 هکتار رسیده و شرکت در کنار آن 206 هکتار جنگل و زراعت چوب را مدیریت میکند.
در حوزه دامپروری، گاوداری صنعتی شرکت با موجودی 2 هزار و 639 رأس دام در پایان دوره فعالیت خود را ادامه داد. میزان شیر تولیدی شرکت طی سال مالی 1404 به 10 میلیون و 436 هزار و 63 کیلوگرم رسید که از این مقدار بیش از 10 میلیون و 135 هزار کیلوگرم به فروش رسید. میانگین تعداد دام دوشا 1 هزار و 179 رأس و متوسط تولید روزانه هر رأس دام 24.18 کیلوگرم گزارش شده است.
از منظر بهرهوری، عملکرد شرکت در برخی محصولات نسبت به متوسط منطقه و استان اردبیل بالاتر بوده است. عملکرد جو آبی شرکت با 6 هزار و 8 کیلوگرم در هکتار، 45 درصد بالاتر از متوسط منطقه و 57 درصد بالاتر از متوسط استان بوده است. همچنین عملکرد کلزای آبی با 3 هزار و 7 کیلوگرم در هکتار و عملکرد ذرت علوفهای کشت اول با 47 هزار و 566 کیلوگرم در هکتار، جایگاه برتر شرکت در میان تولیدکنندگان منطقه را دارد.
در بخش سرمایهگذاری و توسعه، شرکت چهار پروژه مهم شامل سامانه آبیاری تحت فشار 2060 هکتاری، توسعه گاوداری جدید، پروژه 380 هکتاری حاج سواد و ساختمان اکیپ برق سامانه را در دست اجرا دارد. مجموع سرمایهگذاری مورد نیاز این طرحها بالغ بر 5 هزار و 711 میلیارد و 648 میلیون ریال برآورد شده که تاکنون 848 میلیارد و 557 میلیون ریال برای آن هزینه شده است. پروژه آبیاری تحت فشار با پیشرفت 99 درصدی در آستانه بهرهبرداری قرار دارد.
در حوزه منابع انسانی نیز تعداد کل کارکنان شرکت و نیروهای پیمانی در پایان سال مالی به 991 نفر رسید. همچنین بازنشستگی 39 نفر از کارکنان در پایان سال، صرفهجویی ماهانه حدود 27 میلیارد ریال در هزینههای حقوق و دستمزد برای شرکت به همراه خواهد داشت.
با وجود کاهش سودآوری ناشی از افزایش هزینههای تولید، شرکت ملی کشت و صنعت و دامپروری پارس همچنان یکی از بازیگران راهبردی بخش کشاورزی کشور محسوب میشود و با اتکا به ظرفیتهای گسترده زراعی، تولید بذرهای استراتژیک، دامپروری صنعتی و اجرای طرحهای توسعهای، در مسیر افزایش بهرهوری و تقویت جایگاه خود در زنجیره امنیت غذایی کشور گام برمیدارد.
مهمترین نکات مطرح شده:
– میزان تولید شرکت در سال گذشته به حدود ۴۵ هزار تن رسید. تمامی عملیات کشت پاییزه در اراضی تحت مالکیت شرکت انجام شده و هیچیک از زمینهای استیجاری در این بخش مورد استفاده قرار نگرفته است. همچنین با هدف بهبود بهرهوری، تغییراتی در الگوی کشت و ترکیب محصولات تولیدی اعمال شده است.
– در فصل پاییز نیز کشت در سطح ۱۵۷ هکتار انجام شد که فرآیند برداشت آن در حال انجام بوده و همزمان برنامهریزی برای آمادهسازی اراضی جهت کشت بهاره صورت گرفته است.
– در طول سال، مجموعه شرکت به صورت مستمر میزبان بازدید مسئولان، سهامداران و سایر ذینفعان بوده و گزارشهای لازم از روند فعالیتها ارائه شده است.
– از مهمترین اقدامات اجرایی شرکت میتوان به اصلاح و بهینهسازی مدیریت کشت محصولات پاییزه، توسعه کشت در اراضی شیبدار، آغاز اجرای واحدهای جدید تولیدی، ارتقای نظام نظارتی بر معاملات و قراردادها و همچنین ساماندهی فرآیندهای عملیاتی اشاره کرد.
– در بخش مکانیزاسیون نیز برنامه تعمیرات اساسی و اورهال ماشینآلات کشاورزی اجرا شده و علاوه بر آن، تجهیزات و ماشینآلات جدیدی به ناوگان شرکت افزوده شده است که نقش مؤثری در افزایش بهرهوری و مدیریت مصرف سوخت خواهد داشت.
– شرکت علاوه بر چالش ناشی از قطعی برق، با خطر قطع همزمان منابع آب نیز مواجه است که میتواند آثار قابل توجهی بر روند تولید و فعالیتهای کشاورزی داشته باشد.
– افزایش هزینههای تولید، محدودیت نقدینگی، نرخ بالای تسهیلات بانکی بخش کشاورزی، وجود معارضان اراضی و برخی موانع اجرایی دیگر از جمله مهمترین چالشهای پیش روی شرکت محسوب میشوند.
– در راستای افزایش درآمد و بهبود شرایط عملیاتی، برنامههایی از جمله توسعه گاوداری ۵۰۰ رأسی، احداث ۱۰۰ هکتار گلخانه، گسترش سامانههای نوین آبیاری، توسعه فضای جنگلی و اجرای سایر طرحهای توسعهای در دستور کار شرکت قرار دارد.
– تمامی محصولات تولیدی شرکت تحت پوشش بیمه قرار دارند. همچنین با نزدیک شدن به سررسید اوراق مرابحه، شرکت در حال پیگیری دریافت تسهیلات از صندوق توسعه ملی به منظور تأمین مالی طرحهای توسعهای خود است.
– یکی از مهمترین اولویتهای شرکت تعیین تکلیف وضعیت اراضی و تثبیت مالکیت آنهاست؛ موضوعی که تأثیر مستقیمی بر فرآیند تجدید ارزیابی داراییها خواهد داشت. در این زمینه بخشی از تأییدیههای مورد نیاز اخذ شده و پیگیری سایر مراحل اداری همچنان ادامه دارد.
– در پایان مقرر شد اساسنامه شرکت با الزامات و مقررات جدید سازمان بورس و اوراق بهادار تطبیق داده شود. همچنین در خصوص قرارداد امریکن ژنتیکس، کمیته قراردادها موظف شد بررسیهای لازم را برای کاهش ریسکها و مدیریت تبعات احتمالی این قرارداد انجام داده و راهکارهای اجرایی لازم را ارائه کند.